De oorspronkelijke uitspraak is darbi, maar in het Nederlands taalgebied wordt ook de term durbi gebruikt. Hoe dan ook, het is een wedstrijd tussen twee clubs uit dezelfde plaats of streek. Deze wedstrijden hebben een speciale naam gekregen omdat ze meestal extra beladen zijn. Soms is de derby kleurloos en worden de hooggespannen verwachtingen niet waargemaakt. Maar er zijn gelukkig uitzonderingen. Op internationaal niveau is de derby der derby's de wedstrijd tussen Fenerbahçe en Galatasaray, de slag om de Bosporus. Celtic-Rangers is er ook zo een, vraag het Peter van Vossen.
Inzoomend op Zeeland, vroeger die tussen bijvoorbeeld Meeuwen en Arnemuiden, Kloetinge en Hoek. Recent was ik in deze provincie getuige van een burenstrijd, een echte derby, met als inzet de hegemonie van het noorden.

De bewuste nederzettingen liggen op een ruime steenworp afstand van elkaar. De luttele kilometers worden bij voorkeur overbrugd via de hoofdverkeersader, onderbroken door een veel besproken rotonde. Op dit kunstwerk heeft de wegbeheerder een boei geplaatst, het symbool van redding en houvast. Voorzien van de clubkleuren van de ploeg uit het naburige dorp. Dus een object om taalkundig te worden bewerkt.
In het holst van de nacht worden voorhoedegevechten gevoerd om het historisch treffen te accentueren. Het clubhuis krijgt uit voorzorg permanente bewaking zodat later op de dag de aftrap gewoon vanaf de middenstip kan geschieden. Bij het ochtendgloren blijkt dat verkenners andere targets op het oog hadden. Naburig grondgebied is geannexeerd en het dorp waar de clash plaats vindt is ontdaan van de eigen identiteit. Creatieve geesten met een onmiskenbaar talent voor scrabble hebben de lettercombinatie op de komborden gewijzigd en dat levert 4x de woordwaarde op. Een voorbode voor de uitslag van de komende tweekamp?

Voor de prijs van 2 euro, te voldoen bij het tolhuis, mag de arena worden betreden. Als blijk van gastvrijheid serveren de gastheren deze middag een delicatesse uit het water, die bekend staat als een potentieverhogend middel ! De buren komen immers niet zo vaak op bezoek.
De plaatselijke heraut maakt gewag van de aanwezigheid van engerlingen. Op zich zou deze aankondiging overbodig moeten zijn. We weten immers dat er lieden met deze kwalificatie rondlopen in het wereldje van het spel met de lederen knikker. Maar dit keer zit het addertje onder het gras. Engerlingen zijn larven van kevers die zich onder de grasmat bevinden en de wortels van het gras kapot knagen. De verwoestende uitwerking van deze ondergrondse guerrilla veroorzaakt losse graszoden  omdat vogelachtigen deze larven als hun prooi zien. Het resultaat van dit gevecht levert een onherstelbare grasmat op. Dat belooft wat, de bezoekers hebben als wapen in hun clublogo een gevleugelde vriend, namelijk de "corvus corone"...

De weersomstandigheden onderstrepen de inzet van deze middag met een temperatuur die de hoge kraag noodzakelijk maakt. Regen en wind doen de rest. Een zee van paraplu's schildert een kleurrijk decor langs de hooggelegen grasmat, het binnendijks gebied waar het vroeger zo kon spoken. Waar ooit een heroïsche strijd werd geleverd tegen hedendaagse grootmachten uit het Zeeuwse voetbal die het onderspit moesten delven tegen de plaatselijke voetbaltrots. De opkomst van de matadoren gaat niet gepaard met trompetgeschal. Het is opmerkelijk stil. De cijfers van het scorebord zijn uit tactische overwegingen in geen velden of wegen te bekennen.

De pers heeft zich verzameld onder een scherm, dat normaliter dienst doet als onderkomen voor de gelouterde sportvisser. De coaches staan als ware veldheren naast de schuilplaats die de naam van dug-out heeft, ontleend aan het gebruik bij oorlogsoperaties.
Het strijdplan is vooraf met de manschappen doorgenomen. Oog om oog, tand om tand. Met open vizier. Alle pijlen worden gericht op het vijandelijke doel, al dan niet met omtrekkende bewegingen. De eerste bressen worden in de linies geslagen.
Bij de verplichte onderbreking met de onvermijdelijke thee is de stand in evenwicht. De kenners wagen zich aan voorspellingen. Lokale autoriteiten geven acte de présence. Hier staat dus werkelijk iets op het spel ! In het tweede bedrijf van dit spektakel worden de troeven uitgespeeld en volgt de genadeslag, met dodelijke precisie toegebracht door de bezoekers. De toeschouwers zijn de grote winnaars.
Lang leve de derby, hij is niet dood, hij leeft......

Joop van der Laan