De tocht der tochten in het Noorden van het land staat al jaren met potlood tevergeefs op de kalender. Alleen de geschiedenisboeken reppen nog over het barre karakter van Jan en alleman op de gladde ijzers. Veel mensen tonen met trots hun lidmaatschapskaart van de Vereniging De Friesche Elfsteden. Het is slechts een optie op iets wat er misschien wel nooit meer gaat komen. Een ticket dat de tand des tijds niet meer kan doorstaan.

Het heeft geen enkele waarde als we het afzetten tegen het bewijs van deelname aan de jaarlijkse Kustmarathon in Zeeland. Die gaat elk jaar gewoon door op de eerste zaterdag in oktober en voert niet langs steden, maar langs dorpen aan de Schouwse en Walcherse kust. De enige vergelijking met de Elfstedentocht (van 1963) is de uitvoering van de jongste editie van deze marathon.  Regen, harde wind als ingrediënten in een heroïsche strijd van de mens tegen de elementen op een ondergrond die varieert van asfalt tot mul zand. Zelfs de Marathon van Rotterdam, toch van internationale allure, kan hieraan niet tippen. Dit is mij althans verzekerd door lopers die aan beide marathons hebben deelgenomen.

We zien strijd, afzien, vallen, opstaan en weer doorgaan; kortom alles wat bij sport behoort om uiteindelijk in verregaande staat van ontbinding en in totale euforie te eindigen op de Bonkevaart, de Via Gladiola van Zoutelande, de Langstraat als een soort Santiago de Compostella. Je stond er alleen voor en de finish is gehaald op basis van de overtreffende trap van doorzettingsvermogen.

Onderweg zie ik verschillende gezichten met voetbalnamen als But, Geschiere, Eikenhout, Latuheru, de felle zuidwester trotseren op de Westkappelse Zeedijk. Zouden (ex) voetballers dan toch iets hebben met de marathon? Voetbaltrainer Hans de Nooijer zet een opmerkelijke eindtijd neer. Voor veel van zijn VCK-discipelen zal dit een brug te ver zijn.

Meest illustratief voor het verschil tussen de marathon en het voetbal was wel de intocht van Marco Tolhoek, verzorger van HSV Hoek. Alsof we teruggaan in de tijd bij de oorsprong van de marathon toen Phidippides het bericht over de Griekse overwinning op de Perzen in Athene bracht. Met de bril volledig gezandstraald op de neus. Volledig total-loss in een netto eindtijd van 5.59.49, dus net voor het sluiten van de markt. Zijn lichaamstaal bevestigt onomstreden dat de marathon een andere tak van sport is dan voetbal. Voetbal en lopen zijn dan ook niet te vergelijken.

Tegenwoordig wordt gemeten hoeveel kilometer een voetballer heeft afgelegd in het veld. Ik verbaas me er wel over hoe deze meting tot stand komt en heel zwaar afgerond wordt naar boven. Als je namelijk 10 kilometer krijgt toegemeten, moet je zeker 100 keer van de eigen achterlijn naar de andere achterlijn hebben gelopen. Dat lijkt me niet erg aannemelijk. Het staat echter in schril contrast tot de bekende 42 km en 195 meter.

Het zou wel getuigen van erkenning als op de dag van de Kustmarathon de voetbalcompetitie in Zeeland wordt stil gelegd, zeker nu deze oktoberdag uitgroeit tot een Zeeuwse nationale feestdag.

Joop van der Laan